Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2014

FRIEDRICH HOELDERLIN, BRAHMS

Franz Karl Hiemer, Friedrich Hölderlin, pastel, 1792

Επιμέλεια: De Profundis Ya

16/2/2014

Schicksalslied (Το τραγούδι του πεπρωμένου)

Ψηλά πλανιέστε στο φως, μακάρια πνεύματα,
Σε χώμα πατάτε ‘λαφρύ!
Έξοχες αύρες θεϊκές σας χαϊδεύουν,
Σαν της αρπίστριας τα δάχτυλα
Καθώς αγγίζουν τις ιερές χορδές.
Χωρίς πεπρωμένο, όμοιοι με βρέφη στον ύπνο,
Ανασαίνουν οι Ουράνιοι. Μες στην εγκράτεια,
Σα μπουμπούκι σεμνό ανθίζει αιώνια το πνεύμα τους.
Και τα μακάρια μάτια τους
Σιωπηλά κοιτάζουν μ’ αστείρευτη διαύγεια.
Κι εμείς πουθενά δεν ησυχάζουμε.
Ταλαίπωροι άνθρωποι τυφλοί ξεπέφτουμε
Κι αφανιζόμαστε όσο περνά ο καιρός,
Σαν το νερό που κυλά από βράχο σε βράχο,
Για να χαθεί στο άγνωστο.

Μετάφραση: Νίκος Βουτυρόπουλος
http://www.poiein.gr/archives/24573

Το Τραγούδι του Πεπρωμένου δημοσιεύτηκε το 1799, στο 2ο τόμο του μυθιστορήματος: Υπερίων ή Ερημίτης στην Ελλάδα. Με τη μορφή επιστολών, ο Hoelderlin αφηγείται τις περιπέτειες του ήρωά του Υπερίωνα, καθώς προσπαθεί να απελευθερώσει την Ελλάδα από τον τουρκικό ζυγό. Το 1934 ο Georg Lukacs δημοσίευσε κριτική μελέτη για το συγκεκριμένο έργο, το οποίο χαρακτήρισε ύμνο στην αρχαία Ελλάδα και στον επαναστατικό ηρωισμό. Μεταξύ 1868 και 1871, ο Johannes Brahms ολοκλήρωσε την ομώνυμη σύνθεση, έργο 54, για μικτή χορωδία.
Το έργο αυτό του BRAHMS θεωρείται το αξιολογότερο χορωδιακό με εξαίρεση το "Γερμανικό ρέκβιεμ". Ο Josef Sittard υποστηρίζει στο βιβλίο του για τον Brahms οτι "ακόμη κι αν δεν συνέθετε τίποτε άλλο ο Brahms, αυτό και μόνο το έργο θα ήταν αρκετό να τον τοποθετήσει δίπλα στους μεγαλύτερους συνθέτες"
Η πρεμιέρα του έργου δόθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1871 στη Καρλσρούη υπό τη διεύθυνση του Hermann Levi.

Concerto delle Fraternità: J. Brahms "Schicksalslied" op. 54

RICCARDO MUTI

Ακόμη μια εκτέλεση, με την

Orchestre Revolutionairre et Romantique

The Monteverdi Choir. Conductor: John Eliot Gardiner

AERT DE GELDER, BACH

Aert de Gelder. Ολλανδός ζωγράφος από τους τελευταίους και πιο πιστούς μαθητές του Rembrandt (1645-1727) Η Υπαπαντή. Λάδι σε καμβά. (94.5 cm Χ 107.5 cm ). Βασιλική Πινακοθήκη Mauritshuis, Χάγη, Ολλανδία.

Επιμέλεια: Themis Kontogouris
27/3/2014

Το τρυφερό και στοργικό έργο του Aert de Gelder σχολιάζει την καντάτα του J.S. Bach “Ich habe genung” BWV 82. Tην καντάτα αυτή, από τις ωραιότερες του Μπάχ, την συνέθεσε ο μεγαλοφυής Γερμανός συνθέτης το 1827 με αφορμή την γιορτή της Υπαπαντής και σημαίνει «΄Εχω αρκετά ή ' Εχω ό,τι χρειάζομαι». H αξία της όμως είναι διαχρονική και ανεξάρτητη από την αφορμή της. Είναι ένας ύμνος ευγνωμοσύνης απέναντι στη ζωή, παρόλα τα προβλήματά της και τις απώλειές της. Απόψε την άκουσα πολλές φορές και ένιωσα όλο το υποβλητικό της μεγαλείο και την αισιόδοξη γαλήνη της, που μας εξωθεί να νιώσουμε αυτάρκεις και ολιγαρκείς μέσα στην δύνη των προβλημάτων τη κρίσης που ζούμε. ΄Ετσι σκέφτηκα να σας την προτείνω καλοί μου φίλοι. Κάνοντας ένα απολογισμό της μέρας μας, της ζωής μας σίγουρα θα ανακαλύψουμε πολλά θετικά σημεία, για τα οποία κάθε άλλο παρά θα πρέπει να μεμψιμοιρούμε. Δύο εξαιρετικές ερμηνείες: Μία πλήρης από τον Hermann Prey, ερμηνεία αναφοράς, και μία τμηματική και συνάμα εξαιρετική , (3ο μέρος ΄Αρια: Κλείστε απαλά κουρασμένα μάτια), από την Janet Baker υπό την διεύθυνση του Yehudi Menuhin.

EDVARD MUNCH, GRIEG, PEER GYNT

Χαρακτικό του Εdvard Munch για τον Peer Gynt του Ibsen

Επιμέλεια: Themis Kontogouris

28/3/2014

Πορτρέτο του Henrik Ibsen από τον Munch.

PEER GYNT
΄Ενας Νορβηγικός θρύλος-παραμύθι, που γοήτευσε και ενέπνευσε τρεις ξεχωριστούς Νορβηγούς: Τον θεατρικό συγγραφέα και ποιητή, Ερρίκο ΄Ιψεν, (Henrik Ibsen 1828 – 1906), τον συνθέτη Εντβαρ Γκριγκ, (Edvard Grieg 1843 -1907) και τον ζωγράφο Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch 1863-1944). Το έργο του Ερρίκου ΄Ιψεν Πέερ Γκύντ παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1876 στην Christiana -τώρα Όσλο- της Νοβηγίας. Ο Εντβαρ Γκριγκ συνέθεσε την σκηνική μουσική για τον Πέερ Γκύντ το 1867 και ο Έντβαρτ Μουνκ ζωγράφισε την αφίσα του έργου αυτού το 1896. ΄Ενας θρύλος, τρεις δημιουργίες, τρεις ξεχωριστές για την ιστορία της Τέχνης προσωπικότητες. Ας απολαύσουμε την μουσική, αφήνοντας την φαντασία μας να καλπάσει στην Νορβηγία και τους θρύλους της με την βοήθεια της ζωγραφικής του Envard Munch. Μία εξαιρετική ερμηνεία από την Συμφωνική Ορχήστρα της Ισπανικής Ραδιοφωνίας, (RTVE), υπό την διεύθυνση του Guillermo Garcia Calvo.

Πληροφορίες- Λετομέρειες : http://en.wikipedia.org/wiki/Peer_Gynt

Peer Gynt - Wikipedia, the free encyclopedia

Peer Gynt (/ˈpɪərˈɡɪnt/; Norwegian pronunciation: [ˈpeːr...

en.wikipedia.org

APOLLO ET HYACINTHUS, MOZART

Peter Paul Rubens, The death of Hyacinth, 1636

Oil on panel, Prado Museum

Επιμέλεια: De Profundis Ya
26/4/2014

Annibale Carracci, Apollo and Hyacinth

Johann Wilhelm Bauer, Apollo and Hyacinthus, χαρακτικό για την έκδοση του 1703 του έργου του Οβίδιου «Μεταμορφώσεις»

Giovanni B. Tiepolo, The Death of Hyacinth, 1752,

Oil on canvas, Thyssen-Bornemisza Collection, Madrid

Το 1767, ο 11χρονος Mozart γράφει την όπερα "Apollo et Hyacinthus", μια όπερα σε 3 πράξεις, η οποία είναι βασισμένη στον ελληνικό μύθο όπως τον μετέφερε ο Οβίδιος στις "Μεταμορφώσεις". Το λιμπρέτο το έγραψε ο ιερέας Rufinus Widl στα λατινικά.
Στη μυθολογία, ο Υάκινθος είναι ένας ωραιότατος νέος, ευνοούμενος του Απόλλωνα, τον οποίο όμως ο θεός σκοτώνει κατά λάθος, ρίχνοντας το δίσκο. Κατά μια άλλη εκδοχή, ένοχος είναι ο Ζέφυρος (δυτικός άνεμος), ο οποίος άλλαξε τη κατεύθυνση του δίσκου, επειδή ζήλευε. Ο Απόλλωνας έθαψε ο ίδιος το νεκρό σώμα του Υάκινθου και εκεί φύτρωσε για πρώτη φορά το ομώνυμο φυτό.
Στην όπερα ο Rufinus Widl προσάρμοσε το λιμπρέτο στην ηθική της εποχής αλλά και στην ηλικία του Μότσαρτ, προσθέτοντας τη Μελία (την αδερφή του Υάκινθου) και τους δύο ερωτοχτυπημένους θεούς Απόλλωνα και Ζέφυρο.
Η πρεμιέρα δόθηκε στις 13 Μαϊου 1767 στο Great Hall του Πανεπιστημίου του Salzburg.

Όλη η όπερα
Rundfunkchor Leipzig. Rundfunk-Sinfonieorchester Leipzig.
Max Pommer, conductor

PAUL KLEE, P.M.DAVIES

Paul Klee "Oriental pleasure garden",

Metropolitan Museum of Art

Επιμέλεια: De Profundis Ya

26/3/2014

Ο Peter Maxwell Davies εμπνέεται από 5 πίνακες του Paul Klee

Pau Klee "The Twittering Machine"

Pau Klee "Ad Parnassum"

Kunstmuseum Bern

Peter Maxwell Davies: Five Klee Pictures Op. 12 (1959/1976)

I. A Crusader
II. Oriental Garden
III. The Twittering Machine
IV. Stained-Glass Saint
V. Ad Parnassum

DULCAMARA, DONIZETTI

Σκίτσο του Δρ. Dulcamara για την πρεμιέρα της όπερας στο Μιλάνο το 1832

Επιμέλεια: Elpida Nousa
28/4/2014

Λένε πως είμαι "ιδιόρρυθμη"...
Ανάμεσα στις ιδιορρυθμίες μου είναι να σκαλίζω,να ερευνώ ...να αναζητώ...,με ιδιαίτερη αδυναμία στην αναζήτηση του "ετύμου", της αληθούς δηλαδή σημασίας μιας λέξης σύμφωνα με την προέλευσή της.
Η σημερινή,μουσική καλησπέρα μου είναι με μια άρια από την αγαπημένη όπερα του Ντονιτσέτι "το ελιξήριο του έρωτα"!
Η λεξη "ελιξήριο",πάρθηκε από τους Γάλλους ή τους Άγγλους (elixir), όπου πέρασε μέσω της νεολατινικής,για χρήσεις που αφορούσαν την αλχημεία, η αραβική λέξη "al-iksir".
Ο θησαυρός,όμως βρίσκεται στο ότι οι Άραβες το δανείστηκαν από το αρχαιοελληνικό "ξηρίον" ,που δηλώνει την ειδική σκόνη για την επούλωση τραυμάτων.
Γι'αυτό και στα ελληνικά γράφουμε τη λέξη με η και όχι με ι.(ελιξ-ή-ριο).
Μη σας ζαλίζω όμως περισσότερο με τα γλωσσολογικά,ας χαλαρώσουμε,ώρα πού'ναι κι ας αφεθούμε σε ευφρόσυνα ακούσματα,απολαυστικά σαν "ηδύποτο, μουσικό ελιξήριο"!,όπως το διαφημίζει στην άριά του ο τσαρλατάνος Dulcamara,στο ρόλο του οποίου ακούμε τον Sesto Bruscantini,από τους μεγαλύτερους "buffo" λυρικούς τραγουδιστές!
"Udite, udite, o rustici -Ακούσατε,ακούσατε,ω χωριανοί!!!"

VALENTIN SEROV, EUGENE YSAYE

Valentin Serov, Eugene Ysaye, 1903

sketch and study

Επιμέλεια: De Profundis Ya

24/4/2014

Eugene Ysaye, συνθέτης, μαέστρος και δεινός βιολιστής, τον χαρακτήρισαν βασιλιά του βιολιού, ή ο «τσάρος», όπως τον αποκάλεσε ο Nathan Milstein. Ήταν φίλος με τους Faure, Franck, Saint Saens, Chausson, Debussy. Τις 6 σονάτες του για σόλο βιολί τις αφιέρωσε σε βιολονίστες δεξιοτέχνες της εποχής του. Την 2η που αναρτώ στο 2ο σχόλιο, την αφιέρωσε στον Jacques Thibaud, με τον οποίο τον έδεναν και γεροί δεσμοί φιλίας. Σ΄αυτό το έργο κάνει αναφορές στο πρελούδιο απο την παρτίτα Νο 3 του Μπαχ όπως επίσης και στη μελωδία Dies Irae απο τη λειτουργία της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.

Ιστορική ηχογράφηση παίζει ο ίδιος ο Ysaye δύο μαζούρκες του Wieniawski.

Frank Peter Zimmermann - violin

PAUL CEZANNE, RICHARD WAGNER

Paul Cezanne : Young Girl at the Piano Overture To Tannhauser,Hermitage-St. Petersburg

Επιμέλεια: Elpida Nousa

22/10/2014

"Νεαρό κορίτσι στο πιάνο".
Λέγεται πως ο ζωγράφος έτρεφε ιδιαίτερο θαυμασμό για τον Βάγκνερ,κάτι που μαρτυρά και ο δεύτερος τίτλος του πίνακα :
"Overture To Tannhauser"
Η ουβερτούρα μεταγράφηκε το 1848 για πιάνο από τον Φραντς Λιστ,ένα κομμάτι που προτείνω για σήμερα και τιμά ,ας πούμε, δυο μεγάλους της τέχνης που η 22η του Οκτώβρη σημάδεψε τη ζωή τους.
Ο Λιστ γεννήθηκε σαν σήμερα το 1811 και ο Σεζάν έφυγε από πνευμονία την ίδια ημερομηνία του 1906.
Ερμηνεύει ένας από τους μεγαλύτερους πιανίστες του 20ου αι., Solomon Ignaz Friedman σε μια ΙΣΤΟΡΙΚΗ εγγραφή piano roll του βιρτουόζου Πολωνού.