Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ - Τ




ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ








TOSKANINI





Επιμέλια: Elpida Nousa

ΑΡΤΟΥΡΟ ΤΟΣΚΑΝΙΝΙ(1867-1957)

Εκατόν πενήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη γέννηση του μεγάλου μαέστρου, και εξήντα σήμερα από το θάνατό του στις 16 Γενάρη του 1957. Ο Ιταλός μαέστρος θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μουσικούς του τέλους του 19ου και του 20ου αιώνα, και παρότι ήταν αυστηρός κι απαιτητικός με τους συνεργάτες του, ήταν αγαπημένος γιατί όλοι αναγνώρισαν ως χαρακτηριστικά του την μουσική τελειομανία και λεπτολόγηση, το άριστο μουσικό αυτί και κυρίως την ηχηρότητα, και την απαράμιλλη φωτογραφική μνήμη του!

<<ΤΟ ΝΤΕΜΠΟΥΤΟ>>

Ξεκίνησε την καριέρα του ως τσελίστας και ως μέλος ορχήστρας περιόδευσε στα νιάτα του στη Λατινική Αμερική.
Το 1886 βρίσκεται σε περιοδεία στη Βραζιλία με την «ΑΪΝΤΑ» του Βέρντι, όταν η κακή συμπεριφορά του μαέστρου οδηγεί τα μέλη της ορχήστρας να κατέβουν σε απεργία.
Ο διευθυντής του θεάτρου αναγκάζεται να ζητήσει αντικαταστάτη άρον-άρον, όταν οι συνάδελφοι του Τοσκανίνι προτείνουν εκείνον καθώς ήταν ο μόνος που γνώριζε το σύνολο της όπερας από μνήμης!
Το κοινό άρχισε να διαμαρτύρεται όταν είδε έναν άγνωστο μαέστρο στο πόντιουμ!
Όμως σύντομα διέκρινε την απόλυτη αυτοκυριαρχία αυτού του άσημου δ/ντή ορχήστρας, την πειθαρχία, τη ζωντάνια και την ευαισθησία του!
Διέκρινε την έλξη που ασκούσε ο νεαρός γητευτής στο μουσικό ποίμνιό του που παρακολουθούσε εκστασιασμένο τα χέρια του κι έπραττε κατά γράμμα όσα οι ακριβείς κινήσεις του, υποδείκνυαν!
Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό με την αναγνώριση να έρχεται αστραπιαία και ν’ ακολουθεί η περίλαμπρη φήμη του σ' όλο τον κόσμο!
Ενας μαέστρος που χαρακτηρίστηκε κατ'εξοχήν Βερντικός και διηύθυνε την ΑΪΝΤΑ αμέτρητες φορές!
Εκείνη όμως η πρώτη φορά, που ως δεκαεννιάχρονος και με τρεμάμενα πόδια, μα αποφασιστικά, ανέβηκε στη σκηνή να κατευθύνει με τις υποδείξεις του τη μεγάλη ορχήστρα και να την οδηγήσει σε ένα θριαμβικό φινάλε ενέπνευσε το μεγάλο σκηνοθέτη Φράνκο Τζεφιρέλλι στην ταινία με τίτλο: «Il giovane Toscanini», με τον Τόμας Χάουελ να υποδύεται το ρόλο του μαέστρου και την Eλίζαμπεθ Τέηλορ στο ρόλο της ρωσίδας σοπράνο Nadina Bulicioff, που είχε εξοργιστεί με την επιλογή Τοσκανίνι λόγω του νεαρού της ηλικίας του, όμως μετά το θρίαμβο της βραδιάς και την προσωπική της επιτυχία, ο νεαρός Αρτούρο, γνωστός για τις δημοκρατικές του ιδέες και τις απόψεις του περί ισότητος και ελευθερίας, ήταν εκείνος που την έπεισε με τη στάση και το λόγο του, να απελευθερώσει έξι από τους σκλάβους της, αφού η δουλεία βρισκόταν ακόμη σε ισχύ.
Ο ίδιος ο Τζεφιρέλλι κατενθουσιασμένος με την ταινία δήλωσε:

«Ιs the story of a young man who achived success and glory at only eighteen. 
The story οf a Country like Brasil, with its incredible ealth of charm and fascinating facets.
A film I am delighted to make for young people everywhere as seen through a young viewpoint»

Αφιερώστε οκτώ λεπτά να δείτε το συγκινητικό απόσπασμα της ταινίας-σκηνές της πρεμιέρας της όπερας στη Βραζιλία, όπου ακούγονται:
Η διάσημη εισαγωγή-Πρελούδιο του μελοδράματος(1:37) , η εκπληκτική άρια του Ρανταμές: «Celeste Aida» με το αποθεωτικό υψηλό ΣΙ ύφεση στο φινάλε της(4:55), το Θριαμβικό Εμβατήριο(7:10),σε μια ελάχιστη απότιση φόρου τιμής σε έναν μαέστρο, που το ντεμπούτο του δραματοποιεί αριστότεχνα ο μάστορας Τζεφιρέλλι!

A Dramatic scene of the Young Toscanini Go on


ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ



ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ


Επιμέλια: Christos Sipsis



Η μουσική μπορεί να κατονομάσει το άφατο και να μεταδώσει το ακατανόητο

 Leonard Bernstein.



Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2017

ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ




 ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ






Επιμέλια: Christos Sipsis

"La musique est la littérature du cœur;
elle commence là où le langage se perd"

(Η μουσική είναι η λογοτεχνία της καρδιάς.
Αρχίζει από από εκεί που χάνεται ο λόγος) 

Alphonse Marie Louis de Prat de Lamartine.

JOSEPH HAYDN




JOSEPH HAYDN




Joseph Haydn playing quartets - 
Anonymous
before 1790
StaatsMuseum, Vienna

Επιμέλεια: De Profundis Ya



"I was cut off from the world. There was no one to confuse or torment me, and I was forced to become original."

HAYDN

" είχα αποκοπεί από τον κόσμο. Δεν υπήρχε κανείς να συγχέουμε ή να με βασανίζεις, και αναγκάστηκα να γίνει αυθεντικό."

Χάιντν









FRANZ SCHUBERT



Franz Schubert






Πινακας: Πορτρετο του Σουμπερτ .

(Αγνωστος (σε εμένα) ζωγραφος)


Επιμέλεια: ‎Christos Sipsis‎




  

ΙΧΝΗ ΣΤΟ ΧΙΟΝΙ






"ΙΧΝΗ ΣΤΟ ΧΙΟΝΙ"



ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ: 
"La neige à Louveciennes", Alfred Sisley.


Επιμέλεια: Elpida Nousa
10 / 1 / 2017

Προσδοκούσαμε από μέρες να λαμποκοπήσει ολόλευκο…
Nα μάς εξαγνίσει με την απαλή, πάλλευκη μεγαλοπρέπειά του καλύπτοντας στέγες, κλώνους, αυλές, κεραμίδια και κήπους…
Άκουσα τη μουσική της σιωπής του υπέροχου, χιονισμένου τοπίου!!
Πόσο ευφραίνεται η καρδιά στο πάναγνο, λευκό του χιονιού, όταν αυτό δεν σου δημιουργεί προβλήματα...
Όταν όμως αυτό συμβαίνει, νοιώθεις πόσο αιχμηρή είν’ η ψυχρότητα του πάγου...κι η απεραντοσύνη της λευκότητας, πόσο οδυνηρά αφόρητη…
Τέλος καλό όμως, όλα καλά, όπως συνηθίζουμε να λέμε, κι η ταλαιπωρία που μου δημιούργησε το, υπό άλλες συνθήκες, παιχνιδιάρικο χιόνι γίνεται μια φαιδρή ανάμνηση στο πέρασμα του χρόνου…

*****
«Ίχνη στο χιόνι», δεν άφησα μόνο εγώ σήμερα περπατώντας στα ορεινά της Αιγιάλειας, καθώς όλες αυτές τις μέρες ήμουν αποκλεισμένη από το βαρύ χιονιά, που έπληξε τη χώρα μας, άφησε και ο μέγας ιμπρεσιονιστής Κλωντ Ντεμπισί, όταν η φαντασία και η μουσική του λειτούργησαν ως στοχαστικοί ιχνηλάτες…
Το έκτο κομμάτι από το 1ο Βιβλίο των Πρελουδίων του έχει τίτλο «Ίχνη στο Χιόνι» και αποτελεί σύνθεση της πρώτης δεκαετίας του 1900.
Το πρελούδιο είναι σε δυαδική μορφή, με τα δυο τμήματα Α και Β να μοιράζονται εξίσου την έκταση της σύνθεσης, που κινείται ανάμεσα σε Μιξολύδιο και Δώριο τρόπο με μοτίβα που δίνουν την αίσθηση της θλίψης και της ερήμωσης, ενώ τα χτυπήματα στην ψηλή περιοχή του πιάνου, που επιτυγχάνονται με το σταύρωμα του αριστερού χεριού πάνω από το δεξί, παραπέμπουν στα αποτυπώματα, που αφήνουν οι πατημασιές πάνω στο λευκό χιόνι.
Παράφωνες συγχορδίες παραδίνονται σ’ένα συνδυασμό δυναμικής ανάμεσα στο morendo(πεθαμένο) και το pianissimo(σιγανά, μαλακά) ως ψυχρή έκφραση μοναξιάς, απομόνωσης και ερήμωσης.
Μια σύντομη coda ολοκληρώνει την εικόνα της παγωνιάς, του ψύχους...της εγκατάλειψης...
Υπάρχουν μελετητές που υποστηρίζουν πως το συγκεκριμένο πρελούδιο αποτελεί έμπνευση από ΠΙΝΑΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ, που απεικονίζει ένα χιονισμένο τοπίο και συγκεκριμένα την ελαιογραφία του βρετανού ζωγράφου Alfred Sisley με τίτλο «Χιόνι στη Louveciennes», που εκτίθεται στο Musée d'Orsay στο Παρίσι.
[Η Louveciennes είναι προάστιο του Παρισιού, όπου διέμεναν πολλοί ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι (Μονέ, Πισαρό, Ρενουάρ, Σίσλευ,) οι οποίοι έχουν απεικονίσει γωνιές και τοπία της σε έργα τους]
Χιονοδαρμένα, σιωπηλά κομμάτια γης και ψυχής σ'αυτό το Πρελούδιο, που το ακούμε από τα μαγικά χέρια του Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ, μέρος ενός εκπληκτικού ντοκυμαντέρ του 1999 της Γαλλικής τηλεόρασης, φόρος τιμής στο Ντεμπισί, όπου ο ταλαντούχος πιανίστας ερμηνεύει με κομψότητα και φινέτσα τα ευπαθή, λεπτεπίλεπτα κομμάτια σε ένα περιβάλλον που αντανακλά εκείνο του συνθέτη.
Αρχιτεκτονική, παλιές φωτογραφίες, στιγμιότυπα αρτ ντεκό και εικόνες της φύσης πλέκονται με τον ονειρικό ήχο του πιάνου, ενώ παρεμβολές από σχόλια, ποιητικά αποσπάσματα και σκέψεις του συνθέτη καταχωρημένες στο ημερολόγιό του συνθέτουν μια ταινία-αποκλειστικό άγγιγμα και προσέγγιση στην καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία του Ντεμπισί, που όμως δεν φυλακίζει στενά τη φαντασία του ακροατή-θεατή, μα αφήνει χώρο στο μυαλό του να περιπλανηθεί σε αυτό το πολύ ιδιαίτερο μουσικό βασίλειο των Πρελουδίων.

*****



Claude Debussy:
 «Des pas sur la neige»

Daniel Barenboim



ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ



 ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ



 Επιμέλια:Christos Sipsis





"  'Ενας ζωγράφος ζωγραφίζει εικόνες στον καμβά. Αλλά οι μουσικοί ζωγραφίζουν τις δικές τους εικόνες στη σιωπή. "

Καβάφης




Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

Lamartine




"La musique est la littérature du cœur;

elle commence là où le langage se perd"

(Η μουσική είναι η λογοτεχνία της καρδιάς.
Αρχίζει από από εκεί που χάνεται ο λόγος) 
Alphonse Marie Louis de Prat de Lamartine.

Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

ΓΑΝΥΜΗΔΗΣ - ΓΚΑΙΤΕ






Michelangelo's Ganymede. 
Copy after a lost original (1532) pencil. 
Royal Collection, Windsor Castle



Επιμέλεια: De Profundis Ya 
21/1/2015


GOETHE: ΓΑΝΥΜΗΔΗΣ

Πώς με ζεστάινεις, άνοιξή μου,
γλυκειά τριγύρω,
μέσα στο φέγγος της αυγής!
Χίλιες φορές ηδονικά
σφίγγεται απάνω στη καρδιά μου
αίσθημα θείο,
της θέρμης της αιώνιας σου,
ατέλειωτη Ομορφιά!
Να σε αγκαλιάσω πόσο θάθελα
με αυτά μου εδώ τα χέρια!
Στο στήθος σου, αχ,
με τι λαχτάρα γέρνω,
και τα λούλούδια σου κ' η χλόη σου
σκεπάζουν την καρδιά μου.
Τη φλογερή του στήθους μου
δροσίζεις δίψα,
γλυκό μου αγέρι πρωινό.
Απ' την αχνή τη ρεματιά
ερωτικά το αηδόνι με καλεί.
Έρχομαι, έρχομαι!
Πού; Αχ, πού;
Ψηλά! Ψηλά μιά ορμή με σέρνει.
Τα σύννεφα κατρακυλούν,
γέρνουν τα σύννεφα
στην ποθητήν αγάπη εμπρός.
Σ' εμένανε! Σ΄εμένα!
Στον κόρφο σας
Ψηλά!
Αγκαλιασμένοι!
Ψηλά στο στήθος σου,
τα πάντα που αγαπάς, Πατέρα!

Μετάφραση: Νίκος Α. Σερεσλης
Περιοδικό Νέα Εστία, ΕΚΕΒΙ


*

Ο ομορφότερος των θνητών, περιγράφει τον ΓΑΝΥΜΗΔΗ ο Όμηρος.

Πρίγκιπας της Τροίας, γιός του Τρώα και της Καλλιρόης. Ο Δίας μεταμορφωμένος σε αετό τον άρπαξε και τον μετέφερε στον Όλυμπο, του έδωσε αθανασία και έζησε αιώνια εκεί ως οινοχόος των θεών. Σαν αποζημίωση, ο Δίας έστειλε τον Ερμή να προσφέρει για λογαριασμό του στον Τρώα, πατέρα του Γανυμήδη, ένα ζευγάρι άλογα γοργοπόδαρα σαν τον άνεμο κι ένα χρυσό κλήμα, έργο του Ηφαίστου. (wiki)

*

Δύο ποιήματα του GOETHE, της ίδιας περιόδου (1770-1775) που θεωρούνται σαν "ζευγάρι",
είναι ο Γανυμήδης που αποπλανάται από τον Δία και ο Προμηθέας.
Το ένα εκφράζει το αίσθημα της θείας αγάπης, ενω το άλλο το δημιουργικό και ανυπότακτο
πνεύμα που αψηφά το Θείο.




 Δίας και Γανυμήδης, αττικός κρατήρας, 490-480 ΠΤΕ., ΜΕΤ



 Baldassare Peruzzi - ( c. 1509-14). Villa Farnesina, Rome, Italy.



 The Abduction of Ganymede (ca. 1650), by Eustache Le Sueur, 
(Inventory) Louvre Museum



 Λεπτομέρεια από άγαλμα του Γανυμήδη από πεντελικό μάρμαρο, 
ρωμαϊκό αντίγραφο αγάλματος του 4ου αι. π.τ.Ε. Λούβρο


*




 O SCHUBERT συνέθεσε το ποίημα του Goethe το 1817, εκδόθηκε το 1825 και το αφιέρωσε στον ποιητή. Είναι γραμμένο για σολο φωνή και πιάνο.
Το ίδιο ποίημα μελοποίησε και ο HUGO WOLF.





 *





Δώρο από τον φίλο Strati Vagi: 
Η Lotte Lehmann απαγγέλλει Γανυμήδη του Goethe


*  

 Το ποίημα στην πρωτότυπη γλώσσα:

Στην πρωτότυπη γλώσσα:
Wie im Morgenglanze
Du rings mich anglühst,

Frühling, Geliebter!
Mit tausendfacher Liebeswonne
Sich an mein Herz drängt
Deiner ewigen Wärme
Heilig Gefühl,
Unendliche Schöne!

Daß ich dich fassen möcht'
In diesen Arm!

Ach, an deinem Busen
Lieg' ich, schmachte,
Und deine Blumen, dein Gras
Drängen sich an mein Herz.
Du kühlst den brennenden
Durst meines Busens,
Lieblicher Morgenwind!
Ruft drein die Nachtigall
Liebend nach mir aus dem Nebeltal.
Ich komm', ich komme!
Wohin? Ach, wohin?

Hinauf! Hinauf strebt's.
Es schweben die Wolken
Abwärts, die Wolken
Neigen sich der sehnenden Liebe.
Mir! Mir!
In eurem Schosse
Aufwärts!
Umfangend umfangen!
Aufwärts an deinen Busen,
Alliebender Vater!
 








ΕΖΡΑ ΠΑΟΥΝΤ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ





EZRA POUND


Επιμέλεια: De Profundis Ya
6/10/2014


"Φθινόπωρο"

Μια δόση ψύχρας μες στη φθινοπωρινή βραδιά -
Βγήκα έξω,
και είδα το πορφυρό φεγγάρι να γέρνει σε έναν φράχτη
σαν ένας αγρότης με κοκκινισμένο πρόσωπο.
Δε στάθηκα να μιλήσω, μα κούνησα το κεφάλι,
και τριγύρω υπήρχαν τα μελαγχολικά αστέρια
με πρόσωπα λευκά σαν των παιδιών της πόλης.

Μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς
 http://www.politeianet.gr/books/9786188006935-pound-ezra-koukoutsi-32-poiimata-229839